MONOGRAFIJA  JZU”Gradske apoteke” Tuzla

 

UVOD

Od svog nastajanja pa sve do danas apoteke su bile i ostale važan dio ukupnog zdravstvenog sistema, a samim tim i apotekarske brige kao ključne karike sigurnog i efikasnog zdravstvenog sistema te potrebe uske saradnje apotekara sa pacijentima, ali i drugim profesionalcima u području zdravstvene djelatnosti.

Danas Javna zdravstvena ustanova „Gradske apoteke“ Tuzla nije samo ime, već tradicija i sinonim farmaceutskog povjerenja kod naših pacijenata stečen kvalitetom i znanjem stručnih timova. Svaka uspješna zdravstvena ustanova mora posjedovati jasnu viziju budućnosti i pravca kretanja, liderstvo koje afirmiše zadovoljstvo, kreativnost, inovativnost zaposlenih i snažnu usmjerenost ka korisniku kao centralnoj interesnoj grupi ustanove.

JZU „Gradske apoteke“ Tuzla je osnovana da razvija i unapređuje postupke rada u oblasti farmaceutske zdravstvene zaštite, dajući prednost promociji zdravlja, prevenciji bolesti i zdravstvenom vaspitanju građana, bezbijednosti korisnika usluga i zaposlenih, omogućavajući pojedincu, porodici, grupi i zajednici da aktivno učestvuju u tome.

Svoj razvoj JZU „Gradske apoteke“ Tuzla bazira na visokokvalitetnim zdravstvenim uslugama, mjerama i aktivnostima, unaprijeđenjem postojećih i uvođenjem novih metoda rada.

Svoju misiju JZU „Gradske apoteke“ Tuzla, ostvaruje dosljednim poštovanjem etičkih principa, kreiranjem zdravstvene strategije, stručnim kadrom na svim nivoima, sistemom vrijednosti i standardima dobre apotekarske prakse.

 

ISTORIJAT APOTEKARSKE DJELATNOSTI U TUZLI

Prvi interes za proučavanje bosanskohercegovačke istorije farmacije javlja se krajem 19.stoljeća i usko je povezan sa istorijom medicine. Iz tog perioda su i prvi pisani dokumenti o farmaciji kao samostalnoj struci i pozivu u našim krajevima, a vezani su za administrativnu i vojnu organizaciju Bosne koju je proveo Omer-paša Latas.

Poslije ukidanja Zvorničkog sandžaka i osnivanja Tuzlanskog okruga, tuzlanskom paši su dodijeljena dvojica ljekara, Mehmed Said efendija i Muhidin beg bimbaša ( major ). Poznato je da je Mehmed Said efendija propisivao sirupe, kapi, masti i hapove (pilule) koji su spravljani u tadašnjoj apoteci. Prva apoteka u Tuzli koju je vodio Pantelakija bila je smještena u bivšoj maloj kafani, izgrađenoj za vrijeme vladavine Hilmi-paše.

Prva apoteka u Tuzli

Skoro će 150 godina od otvaranja prve apoteke u Tuzli. Trenutno ih u Tuzli ima veliki broj, a o prvoj apoteci Tuzlanskom vremeplovu, Dragiša Trifković je pisao ovako:

Gavro Peciković

“Prva apoteka u Tuzli nalazila se između nekadašnje zgrade «Vodovoda» i takođe nekadašnje specijalne Osnovne škole «Kosta Popov». Krajem sedme decenije devetnaestog vijeka u Tuzli su se nalazila dva ljekara, Grka iz Carigrada, Pantelaki i Manojlaki. Pantelaki je bio vojni ljekar bataljona turske vojske stacioniranog u Tuzli. Otvorio je prvu apoteku 1868. godine. Poslije njegove smrti, 1879. godine, apoteku preuzima Dalmatinac grčkog porijeka, Siminjiati, a 1888. godine apotekar Gavrilo Peciković, inače Novosađanin. Peciković ubrzo ovara novu apoteku evropskog tipa u svojoj novogradnji do stare zgrade Ivensticione banke, na mjestu nekadašnje prodavnice namještaja «Lesnina».

Peciković je bio gradski vijećnik Tuzle, jedan od osnivača Dobrovoljnog vatrogasnog društva u Tuzli, dobrotvor mnogih drugih društava i akcija sve do smrti 1912. godine.”

Gledajući fotografiju stekne se utisak kao da su zgrade manje više iste kao i danas, a najveće promjene su na ljudima i ulicama. Kao da su prošla vremena kada su u Tuzlu raznim poslovima dolazili, a onda i ostajali stranci, sada odlaze Tuzlaci u potrazi za ako ne boljim, onda sigurnijim životom.

Zgrada u kojoj se nalazila apoteka i na spratu stan Pecikovića

Krajem 19. stoljeća , tačnije 1893. godine magistar farmacije Simon Zaloscer osnovao je apoteku na mjestu i u zgradi gdje se i danas nalazi „Narodna“ apoteka u Tuzli. Apoteka je od svog osnivanja nosila naziv „Zvijezda“ i pod tim je nazivom funkcionisala sve do 1962. godine. Od 1919 godine vođenje apoteke je preuzeo zet magistra Zaloscer-a mr. ph. Milan Azenštajn koji je na tom mjestu radio sve do svog penzionisanja 1947. godine. Apoteka je za to vrijeme posjedovala savremenu opremu za izradu magistralnih i galenskih pripravaka, a sam magistar je vodio i ličnu zbirku magistralnih i galenskih pripravaka.

Kroz svoju historiju Apoteke su prošle kroz nekoliko reorganizacija i preregistracija ali pod nazivom JZU „Apotek“ Tuzla svoju djelatnost obavljaju od  04.12.1992. godine kao Ustanova u državnom vlasništvu sa osnivačkom i upravnom nadležnošću Grada Tuzla.

Naknadno je 1998. godine naziv Ustanove promijenjen u JZU „Gradske Apoteke“ Tuzla koji nosi i danas.